'Liệu K-League đã kết thúc thời đại của các đội bóng tư nhân?' Tại sao 17 trong số 29 đội lại là 'đội bóng thuế suất' [Văn hóa & Công nghiệp Thể thao của Lee Jong-sung]

*Nội dung này được dịch bằng AI.

Một vết thương đau đớn của bóng đá Hàn Quốc là các câu lạc bộ do chính quyền địa phương sở hữu, những câu lạc bộ này tăng đột ngột sau World Cup Hàn-Nhật 2002. Số lượng câu lạc bộ do chính quyền địa phương sở hữu hiện nay chiếm 17 trong số 29 câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp hạng 1 và hạng 2. Chi phí vận hành các câu lạc bộ do chính quyền địa phương sở hữu mà Chính quyền địa phương phải gánh chịu năm 2026 lên tới 151,1 tỷ won. Đó là lý do tại sao K-League bị chỉ trích là "giải đấu thuế".

Tất nhiên, các đội bóng do chính quyền địa phương sở hữu có khả năng thúc đẩy quảng bá khu vực và kích hoạt kinh tế địa phương trong bối cảnh suy thoái dân số khu vực. Tuy nhiên, các đội bóng do chính quyền địa phương sở hữu với chủ tịch là thị trưởng hoặc chủ tịch tỉnh khó có thể thoát khỏi hình ảnh tiêu cực của chính trị hóa bóng đá. Thực tế, chủ tịch đã sử dụng đội bóng như một đòn bẩy chính trị. Ở các đội bóng do chính quyền địa phương sở hữu, cũng đã xảy ra các vi phạm như tham ô tiền công.

Trên hết, từ góc độ dài hạn, quan điểm chiếm ưu thế là các câu lạc bộ do chính quyền địa phương sở hữu là yếu tố cản trở sự phát triển công nghiệp của K-League. Đó là vì không ít câu lạc bộ do chính quyền địa phương sở hữu gặp khó khăn về tài chính, khiến họ khó có thể vận hành câu lạc bộ một cách tiến bộ.

◆ K-League Sado Min-gu Club là hóa đơn đắt đỏ của World Cup 2002

Nhìn lại, sự ra đời của các câu lạc bộ K-League do chính quyền địa phương sở hữu chịu ảnh hưởng lớn từ bên ngoài. Việc thành lập các câu lạc bộ do chính quyền địa phương sở hữu của K-League là một hóa đơn đắt đỏ mà Giải vô địch bóng đá thế giới 2002 Hàn-Nhật để lại với thành tích vào bán kết. Mười sân vận động World Cup được xây dựng mới, nhưng chỉ có 5 câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp hiện tại có thể sử dụng các sân này làm sân nhà.

Trong bối cảnh này, Daegu FC — đội bóng đá chuyên nghiệp do công dân sáng lập đầu tiên của Hàn Quốc — được thành lập, tiếp theo là Gwangju Sangmu (nay là Gwangju FC) và Incheon United. Về cơ bản, mục đích là ngăn chặn các sân vận động World Cup trở thành "cái hố tiêu tiền". Nền tảng của chính sách hỗ trợ thành lập đội thể thao chuyên nghiệp mà Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa ra năm 2003 cũng có liên quan sâu sắc đến vấn đề này.

Các câu lạc bộ thành phố K-League được tạo ra nhằm mục đích sử dụng sân vận động World Cup có tính chất khác với các câu lạc bộ thành phố của bóng đá châu Âu. Các câu lạc bộ thành phố K-League không giống như các đội bóng Tây Ban Nha do các thành viên hợp tác xã (socio) lãnh đạo hay các đội bóng Đức, nơi mà công dân là thành viên của câu lạc bộ và có quyền quyết định chính trong quản lý câu lạc bộ. Nói cách khác, chúng chỉ là những câu lạc bộ thành phố có danh nghĩa mà thôi.

Tuy nhiên, nếu mở rộng tầm nhìn sang Đông Âu thay vì Tây Âu, thì tồn tại những đội bóng đá chuyên nghiệp được vận hành giống như các câu lạc bộ K-League do chính quyền địa phương quản lý. Những đội này vẫn được tài trợ bằng thuế của chính quyền địa phương ngay cả sau khi áp dụng hệ thống tư bản chủ nghĩa.

Vận mệnh của câu lạc bộ công dân Ba Lan bị thay đổi bởi việc tổ chức Euro 2012

Phần dịch tiếng Việt:

Những thay đổi như vậy của giải đấu Ba Lan đang mang lại những bài học không nhỏ cho K-League. Bởi vì để cuối cùng thúc đẩy sự phát triển và nâng cao sức cạnh tranh của K-League, cần phải có nhiều đầu tư tư nhân hơn trong hoạt động quản lý các câu lạc bộ.

Vậy thì làn sóng tư nhân hóa bóng đá chuyên nghiệp Ba Lan bắt đầu như thế nào? Điểm khởi đầu của sự thay đổi này là giải UEFA Euro 2012 mà Ba Lan đã đồng chủ trì cùng với Ukraine.

Lúc đó, Ba Lan đã xây dựng 3 sân bóng đá hiện đại có khả năng chứa hơn 40.000 khán giả để tổ chức giải đấu. Sau đó, các câu lạc bộ ở những khu vực không phải là thành phố chủ nhà của giải Euro cũng đã tranh thủ xây dựng sân vận động mới để không thua kém trong cuộc cạnh tranh thu hút người hâm mộ.

Tuy nhiên, đa số các câu lạc bộ bóng đá Ba Lan không thể chịu được khoản tiền thuê sân khổng lồ phát sinh từ việc sử dụng các sân vận động hiện đại có sức chứa khoảng 40.000 người. Khả năng tiếp đón khán giả tăng lên khoảng 3 lần, nhưng số lượng khán giả thực tế gần như không thay đổi so với quá khứ. Thêm vào đó, các câu lạc bộ công dân Ba Lan không có mô hình doanh thu nào để tạo ra lợi nhuận vào những ngày không có trận đấu.

Khoản lỗ tích lũy là một thảm họa đối với câu lạc bộ công dân. Sự bất mãn của công dân về việc "tại sao phải dùng tiền thuế để bù đắp lỗ của câu lạc bộ công dân" cũng tăng vọt. Do đó, chính quyền địa phương đã cắt giảm ngân sách hỗ trợ từ thành phố hoặc tài trợ cho câu lạc bộ công dân, và sức cạnh tranh của giải đấu suy giảm. Cuối cùng, chính quyền địa phương phải bán câu lạc bộ công dân cho khu vực tư nhân.

Sân vận động hạng nhất châu Âu và giá trị giảm sút của câu lạc bộ công dân

Các nhà đầu tư tư nhân đã thể hiện không ít sự quan tâm đối với việc mua lại câu lạc bộ Công dân Ba Lan. Lý do chính là cơ sở vật chất sân nhà của câu lạc bộ Công dân ở mức hàng đầu châu Âu, trong khi giá mua lại câu lạc bộ Công dân lại thấp.

Một nhóm đầu tư do ngôi sao bóng đá Đức gốc Ba Lan Lucas Podolski dẫn đầu, cùng với các nhà đầu tư tư nhân trong nước và nước ngoài khác, đã bắt đầu mua lại các câu lạc bộ công dân. Trong bối cảnh những thay đổi này, doanh thu ngày thi đấu và phí phát sóng của Ekstraklasa Ba Lan đã bắt đầu tăng lên.

Để nâng cao vị thế của bóng đá Ba Lan — trước đó chỉ nằm ở vùng biên của bóng đá châu Âu — giới bóng đá Ba Lan đã dẫn đầu việc thành lập UEFA Conference League. Kể từ khi giải đấu được thành lập trong mùa giải 2021-2022, các câu lạc bộ Ba Lan bắt đầu liên tục đạt được những kết quả tốt.

Sự thành lập Giải Conference League — tiếp nối sau Champions League và Europa League — đã trở thành sân chơi để các đội bóng Phần Lan nâng cao sức cạnh tranh. Nhờ hiệu ứng của Conference League, Phần Lan đã leo lên vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng UEFA vào mùa giải 2026-2027. Đó là bước tiến vượt bậc của giải đấu Phần Lan, khi ba năm trước chỉ đứng ở vị trí thứ 21.

Theo đó, số lượng khán giả trung bình của Tercera División cũng tăng vọt. Số lượng khán giả trung bình của giải đấu trong mùa giải 2025~2026 đã tiến gần đến 14.000 người. Đây là con số tăng khoảng 4.500 người so với 10 năm trước. Doanh thu của giải đấu, vốn không vượt quá 300 tỷ won trong mùa giải 2020~2021, cũng tăng lên khoảng 400 tỷ won trong mùa giải vừa qua.

Trong khoảng thời gian này, do các hoạt động tiếp thị tích cực của các câu lạc bộ do doanh nghiệp tư nhân vận hành, doanh thu mỗi trận đấu đã tăng khoảng 10 lần. Đây là sự thay đổi xảy ra mặc dù chính quyền địa phương vẫn sở hữu đa số quyền sở hữu sân vận động, nhưng thông qua các hợp đồng dài hạn, các câu lạc bộ bóng đá Ba Lan trực tiếp vận hành sân vận động.

K-League cũng vậy. Trong bối cảnh quá trình dân tộc hóa từng bước của các câu lạc bộ và sự phổ biến của cơ cấu cho phép các câu lạc bộ trực tiếp vận hành sân vận động thông qua hợp đồng dài hạn, động lực tăng trưởng của K-League có thể được tạo ra.

Trên hết, cần phải cải tạo cơ sở vật chất theo hướng tăng cường trải nghiệm người hâm mộ để nâng cao mức độ hài lòng của khán giả. Trong mùa giải năm nay, sân nhà của 12 đội K League 1 có sân vận động được xây dựng gần đây nhất là Incheon축구전용경기장 (Sung-ui Arena) khai trương năm 2012. Sân nhà của các đội K League 1 còn lại được xây dựng trước World Cup 2002. Thậm chí còn tồn tại các sân vận động được hoàn thành từ những năm 1980. Sự tăng trưởng bùng nổ của KBO League bắt đầu từ việc 5 trong số 10 đội của giải đấu xây dựng mới sân nhà trong 12 năm gần đây.

© STARNEWS. Все права защищены. Копирование и распространение запрещено

*Nội dung này được dịch bằng AI.